DEHB ve ergoterapi: tanı kim koyar, ergoterapi nasıl destekler?

DEHB nedir ve tanıyı kim koyar?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat, dürtü kontrolü ve hareketlilik alanlarında günlük işlevselliği etkileyebilen nörogelişimsel bir tablodur. Tanı; çocuk hekimi, çocuk psikiyatristi gibi hekimler tarafından, standart ölçütler ve çok kaynaklı değerlendirme ile konur.

Ergoterapi DEHB tanısı koymaz. Bu yazı da bir tanı aracı değildir; amacı süreci doğru çerçevede anlatmak ve doğru uzmana yönlendirmektir.

Kanıta dayalı tedavi yaklaşımı nedir?

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve CDC’ye göre, 6 yaş altındaki çocuklarda ilk basamak ilaç değil, ebeveyne yönelik davranış yönetimi eğitimidir; bu yaklaşımın küçük çocuklarda ilaç kadar etkili olabildiği bildirilir. 6 yaş ve üzeri için öneri genellikle davranış terapisi ve ilaç tedavisinin birlikte ele alınmasıdır.

Okul içi davranışsal destekler ve sınıf düzenlemeleri de önerilerin parçasıdır. Yani DEHB’de en etkili çerçeve çok disiplinli bir yaklaşımdır: hekim, davranış terapisi/ebeveyn eğitimi, okul ve gerektiğinde destekleyici terapiler.

Ergoterapinin DEHB’deki rolü nedir?

Ergoterapi DEHB’nin birincil tedavisi değildir; multidisipliner ekibin destekleyici bir parçası olabilir. Katkı sunabileceği alanlar: günlük yaşamda organizasyon ve rutin kurma, oturma toleransı ve sıraya katılım, duyusal düzenleme, ince motor ve yazı becerileri ile öz bakım bağımsızlığı.

Amaç çocuğun evde, okulda ve sosyal ortamlarda günlük görevlere daha işlevsel katılmasıdır. Hedefler her çocuk için bireysel değerlendirmeyle, gerçekçi biçimde belirlenir.

Aile ve okulun rolü

Özellikle küçük yaşta ebeveyn eğitimi sürecin merkezindedir; çocukla ilişkiyi güçlendiren, davranışı yönetmeyi öğreten yapılandırılmış bir destektir. Okulla işbirliği ve sınıf içi düzenlemeler de kazanımların günlük yaşama taşınmasına yardımcı olur.

Ne zaman uzmana danışmalı?

Çocuğunuzun dikkat, hareketlilik veya dürtüsellikle ilgili davranışları evde ve okulda günlük yaşamı belirgin biçimde zorluyorsa, çocuk hekiminize ya da çocuk psikiyatristine danışın. Doğru değerlendirme ve plan, destekleyici terapilerin de doğru zamanda devreye girmesini sağlar. Süreç her zaman bireysel değerlendirmeyle başlar.