DEHB ve ergoterapi: tanı kim koyar, ergoterapi nasıl destekler?
DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite) tanısı kim koyar, kanıta dayalı tedavi yaklaşımı nedir ve ergoterapinin rolü nedir? Kaynaklı (AAP/CDC/CHADD), tanı koymayan aile rehberi.
Bu yazıda neler bulacaksınız?
Alanya odağında ailelerin en sık merak ettiği temel noktalar, süreci daha anlaşılır kılacak başlıklarla bir araya getirildi.
Merkez yaklaşımı
Tuğçe Turunç Ergoterapi Merkezi, dehb ile ilgili konuları ailelerin kolay okuyabileceği sade ve anlaşılır bir dille ele alır.
Neden önemli?
Değerlendirme süreci, günlük yaşam etkileri ve ailelerin ilk etapta dikkat ettiği noktalar bu içerikte sade bir akışla ele alınır.
Kısa Özet
- DEHB ile ilgili temel bilgiler, anlaşılır ve sade bir akış içinde sunulur.
- DEHB nedir ve tanıyı kim koyar? başlığı, ailelerin ilk etapta cevap aradığı konuları öne çıkarır.
- İlgili yazılar ve rehber sayfalar üzerinden aynı konu kümesindeki diğer içeriklere kolayca geçiş yapılabilir.
DEHB nedir ve tanıyı kim koyar?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat, dürtü kontrolü ve hareketlilik alanlarında günlük işlevselliği etkileyebilen nörogelişimsel bir tablodur. Tanı; çocuk hekimi, çocuk psikiyatristi gibi hekimler tarafından, standart ölçütler ve çok kaynaklı değerlendirme ile konur.
Ergoterapi DEHB tanısı koymaz. Bu yazı da bir tanı aracı değildir; amacı süreci doğru çerçevede anlatmak ve doğru uzmana yönlendirmektir.
Kanıta dayalı tedavi yaklaşımı nedir?
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve CDC’ye göre, 6 yaş altındaki çocuklarda ilk basamak ilaç değil, ebeveyne yönelik davranış yönetimi eğitimidir; bu yaklaşımın küçük çocuklarda ilaç kadar etkili olabildiği bildirilir. 6 yaş ve üzeri için öneri genellikle davranış terapisi ve ilaç tedavisinin birlikte ele alınmasıdır.
Okul içi davranışsal destekler ve sınıf düzenlemeleri de önerilerin parçasıdır. Yani DEHB’de en etkili çerçeve çok disiplinli bir yaklaşımdır: hekim, davranış terapisi/ebeveyn eğitimi, okul ve gerektiğinde destekleyici terapiler.
Ergoterapinin DEHB’deki rolü nedir?
Ergoterapi DEHB’nin birincil tedavisi değildir; multidisipliner ekibin destekleyici bir parçası olabilir. Katkı sunabileceği alanlar: günlük yaşamda organizasyon ve rutin kurma, oturma toleransı ve sıraya katılım, duyusal düzenleme, ince motor ve yazı becerileri ile öz bakım bağımsızlığı.
Amaç çocuğun evde, okulda ve sosyal ortamlarda günlük görevlere daha işlevsel katılmasıdır. Hedefler her çocuk için bireysel değerlendirmeyle, gerçekçi biçimde belirlenir.
Aile ve okulun rolü
Özellikle küçük yaşta ebeveyn eğitimi sürecin merkezindedir; çocukla ilişkiyi güçlendiren, davranışı yönetmeyi öğreten yapılandırılmış bir destektir. Okulla işbirliği ve sınıf içi düzenlemeler de kazanımların günlük yaşama taşınmasına yardımcı olur.
Ne zaman uzmana danışmalı?
Çocuğunuzun dikkat, hareketlilik veya dürtüsellikle ilgili davranışları evde ve okulda günlük yaşamı belirgin biçimde zorluyorsa, çocuk hekiminize ya da çocuk psikiyatristine danışın. Doğru değerlendirme ve plan, destekleyici terapilerin de doğru zamanda devreye girmesini sağlar. Süreç her zaman bireysel değerlendirmeyle başlar.
Sayılarla
< 6 yaş
AAP: bu yaşta ilk basamak ilaç değil, ebeveyne yönelik davranış yönetimi eğitimidir
multidisipliner
En etkili çerçeve: hekim + davranış terapisi/ebeveyn eğitimi + okul + destekleyici terapiler